Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net gelir elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ama notalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı daha geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş de narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı de tütünün yanma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.